Heer van der Staaij: welke rechter heeft u het liefst?

Net heb ik de Nashville-verklaring gelezen, omdat ik wilde weten of er voldoende juridische grond is om Kees van der Staaij te dagvaarden. Tegelijkertijd leek het mij een goed idee om eerst maar eens te lezen wat erin stond in plaats van mij te baseren op andermans teksten.

Ik was heel verbaasd toen ik het las. Twee jaren geleden heb ik 'De Navolging van Christus' (=DNvC) gelezen. Dat is een heel belangrijk boek in het Christendom. Het schijnt het meest gelezen boek na de Bijbel te zijn. Het is van Nederlands/Duitse origine en behoort tot de Christelijke Mystiek. Die combinatie van Nederlands en mystiek verbaasde mij en deed mij besluiten het boek te gaan lezen.
Tijdens het lezen van de Nashville-verklaring dacht ik de hele tijd aan dat boek. Het ademde vanuit dezelfde denkwijze en ik verwacht dan ook dat de schrijvers van deze tekst zeer bekend zijn met DNvC. De Nahsville-verklaring ga ik daarom trachten vanuit het denken van DNvC te duiden, daar dat mij de achtergrond lijkt, van waaruit dit te plaatsen is. Vanuit mijn huidige denkwijze absoluut niet en als ik mijn denken over dat van hen leg, dan zal ik hen nooit kunnen begrijpen of benaderen. Of zoals het in DNvC staat:
'Richt op uzelve uw ogen,
en wacht u ervoor over andermans daden te rechten,
Als men oordeelt over een ander,
verricht men vergeefse arbeid,
vergist men zich vaak en bezondigt zich spoedig;
wie echter zichzelve beoordeelt en onderzoekt,
verricht altijd nuttige arbeid.
Wij oordelen dikwijls over een zaak naargelang zij ter harte van ons gaat
het juiste oordeel immers verliezen wij licht uit het oog
door een voorliefde welke wij hebben.
Zo altijd God het zuivere doel van ons streven was,
zou niet zo licht ons oordeel worden vertroebeld
doordat ons persoonlijk gevoelen ons in de weg staat.'
pagina 25
Toendertijd was ik danig onder de indruk van die denkwijze. Ik vond het een grote uitdaging om zo'n denkwijze aan te gaan. Tevens vond ik het een veel te hardvochtige denkwijze, al begreep ik wel, dat wie deze denkwijze consequent hanteert, uiteindelijk bij een dergelijke denkwijze uit kan komen. Maar onder die hardvochtige denkwijze zat een diepe wijsheid verborgen. En deze werd naar mijn inschatting bewust verborgen. Enkel voor wie er volledig in opging, kon die wijsheid – en zachtheid – bereiken.
Kernzin van die mystieke benadering is 'Alles wat goed is komt van God.' De hele mens wordt gezien als slecht en zondig. Maakt niet uit wat je doet, wie je bent, wat je neigingen zijn. Alle natuurlijke neigingen van de mens zijn slecht. Punt een is dat je je volledig moet richten op God en je totaal aan Hem (het is veel toepasselijker om dat nu met een hoofdletter te schrijven) onderwerpen. Enkel dan kan God zich aan je openbaren.
Dat klinkt misschien vreemd in de oren, maar tijdens het lezen van DNvC moest ik de hele tijd denken aan mensen die het ego niks vinden en alles wat met het ego te maken heeft afkeuren. Er is niet zoveel verschil tussen die benadering van het ego en de hardvochtige houding vanuit het Christendom. Om liefde te kunnen voelen, moet je loslaten. Om zonder oordeel te kunnen kijken, moet je al je eigen oordelen loslaten. Om de ander te kunnen zien zoals deze is, moet je al je eigen brillen afzetten (onder ander de seksuele). Om je volledig over te kunnen geven, moet je jezelf loslaten. In DNvC wordt het bijvoorbeeld zo verwoord:
'Zo ge het leven wilt binnengaan, onderhoud de geboden.
Zo ge de waardheid wilt kennen, geloof in Mij.
Zo ge volmaakt wilt zijn, verkoopt dan alles.
Zo ge Mijn leerling wilt zijn, verloochen uzelve.',
pagina 190.
De woorden zijn veranderd, maar de wens is hetzelfde gebleven. Het verschil lijkt zoveel groter dan het is. Maar het is moeilijk om elkaar te verstaan doordat er zo'n andere woorden gebruikt worden. Verloochen uzelf klinkt veel harder dan 'laat je ego los', maar in wezen wordt hetzelfde bedoeld. In de DNvC wordt de uitdaging om volledig los te laten veel scherper geformuleerd dan in het hedendaagse taalgebruik. Er wordt gesteld dat je jezelf moet haten, moet minachten en niets van wat goed is aan jezelf toeschrijven. Alle menselijke neigingen zijn zondig, want ze keren je van God af. Je naar God toekeren is de enige plicht, die mensen hebben. Al het andere is het Kwade, drijft de mensen van God af en is derhalve zondig. Zo scherp formuleren we het tegenwoordig aan de oppervlakte niet meer.
Over jezelf denken in termen van haat en zelfverachting is niet vrolijk makend, maar als je jezelf door de rijsteberg hebt gegeten en er geen haat en zelfverachting meer is omdat je die emoties hebt uitgeput, dan kan je in het beloofde Luilekkerland terecht komen waarin je opgeruimd en wel je over kan geven aan de Goddelijke Genade. Dat vereist wel een enorme discipline. Wat mijns inziens ook zou helpen is het groeiend besef dat hoe meer je jezelf haat en veracht, des te minder je je aan hoeft te trekken van wat je zelf over jezelf denkt. Dat zijn toch zinloze meningen.

Terug naar de Nashville-verklaring. Homofilie en transgender-zijn zijn niet de enige zondige neigingen die mensen hebben. Er zijn er zoveel. Het idee is dat de mens bij geboorte een pakket zonden met zich meekrijgt en daar in het leven moet zien om te gaan. Het leven heeft maar een doel en dat is te leven naar de wetten van Jezus Christus. Dat staat bijvoorbeeld geformuleerd in artikel 6:
WIJ ONTKENNEN dat onduidelijkheden met betrekking tot het biologisch geslacht het iemand onmogelijk maken om een vruchtbaar leven te leiden in vreugdevolle gehoorzaamheid aan Christus.
In artikel 8 staat heel duidelijk de bovengenoemde basishouding beschreven:
WIJ BEVESTIGEN dat mensen die seksuele aantrekkingskracht ervaren tot mensen van hetzelfde geslacht een rijk en vruchtbaar leven kunnen leiden dat door het geloof in Jezus Christus aangenaam is voor God, wanneer zij een rein leven leiden – zoals dat voor alle christenen geldt.
Dit sluit mijns inziens aan bij het volgende citaat uit DnvC:
Houd uzelf aan het korte, doch allesomvattende woord:
doe afstand van alles,
en vinden zult ge dan alles;
laat varen uwe begeerlijkheid,
en vinden zult ge dan rust.', pagina 145.
In artikel 4 dat het menselijke perspectief geen alternatief is:
WIJ ONTKENNEN dat deze verschillen het gevolg zijn van de zondeval, of dat zij behoren tot de menselijke tragiek die moet worden overwonnen.

Tja, en dan is er nog artikel 7:
WIJ BEVESTIGEN dat ons zelfverstaan als mannelijk of vrouwelijk bepaald moet worden door Gods heilige bedoelingen in schepping en verlossing, zoals Hij die openbaart in de Bijbel.
WIJ ONTKENNEN dat het in overeenstemming met deze heilige bedoelingen is wanneer mensen zichzelf bewust willen zien en positioneren als personen met een homoseksuele of transgenderidentiteit.

Dat lijkt vind ik veel op de volgende houding in DNvC:
'Wijt het aan hèm,
wanneer hij u brengt tot boze, onreine gedachten.
En zeg tot hem:
Ga weg, onreine geest,
schaam u, ellendige;
volkomen onrein zijt gij,
dat ge zó iets mij in het oor blaast.
Ga weg van mij, verdorven verleider,
gij zult geen deel aan mij hebben.
maar Jezus zal met mij zijn als een krachtig strijder,
en gij zult beschaamd staan.

Ik wil liever sterven en alle kwellingen verduren
dan in te stemmen met u.
Zwijg en verstom:
niet langer wil ik u horen,
hoe dikwijls ge mij ook moeilijkheden veroorzaakt.
De Heer is mijn licht en mijn heil:
wie zal ik vrezen?
',
pagina 100.
Zodra je je bewust ziet en positioneert als homo of transgender, dan ga je op in het menselijke leven en keer je je dus af van God. Dat geldt in principe niet alleen voor homo's en transgenders, het geldt eveneens voor mensen die hard werken voor de zaak, die gericht zijn op winst maken of mensen die goed kunnen genieten van een glas wijn. Zodra je je overgeeft aan menselijke geneugten, zodra je je onderdompelt in het menselijk leven keer je je van God af, volg je niet meer Jezus Christus en leef je vooral in zonde. De kern van het Christendom is te getuigen van God. Dat is dus een leven te leven waarbij je je volledig richt op God en je jezelf verloochent. Wie of wat jij bent, doet er niet toe. Daarin is iedereen gelijkwaardig. Dat staat zowel beschreven in artikel 9 van de Nashville-verklaring, zie
WIJ BEVESTIGEN dat de zonde zorgt voor misvorming van seksuele verlangens, door ze niet op het huwelijksverbond, maar op seksuele onreinheid te richten. Deze misvorming omvat zowel heteroseksuele als homoseksuele onreinheid.
WIJ ONTKENNEN dat een langdurig patroon van verlangen naar seksuele onreinheid seksueel onrein gedrag rechtvaardigt.

als bijvoorbeeld:
'Wie echter in vrijheid wenst te verkeren met Mij,
moet alle verkeerde en ongeregelde neigingen doden,
en niet in begeerlijkheid en in liefde gehecht zijn aan enig schepsel.',
pagina 182.

Tot besluit

Probleem met deze Nashville-verklaring is dat zij zich zo toespitst op twee specifieke doelgroepen. Als ze had verklaard, dat mensen zondig zijn en zich op God moeten richten, had waarschijnlijk niemand er enige notie van genomen. Nu wel. Maar door het zo toe te spitsen op een paar doelgroepen is het vanzelfsprekend dat de basisgedachte waaruit deze boodschap voortkomt uit zicht verdwijnt.
De kernboodschap van het Christendom is in deze tijd een heel ingewikkelde boodschap. Voor veel mensen is die zover uit beeld verdwenen, dat die niet tussen de regels door te lezen is. Het enige wat gelezen wordt, is dat er gesteld wordt dat mensen niet praktizerend homo of transgender mogen zijn, maar hun lot moeten aanvaarden. Begrijpelijk dat mensen dat er uithalen en niet meer. Daar help je als opsteller aan mee, als je een verklaring maakt waarin deze twee doelgroepen zo expliciet benoemd worden.
Die denkwijze heeft mij er ook toe aangezet om te kijken of ik Kees van der Staaij aan zou kunnen gaan klagen. Artikel 1 van de grondwet laat niets aan duidelijkheid te wensen over:
Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.
Elke politicus, van welke stroming dan ook, dient de grondwet te onderschrijven en respecteren. Die niet volledig respecteren is voldoende grond om die politicus aan te klagen. Dus ging ik de Nashville-verklaring lezen om te kijken of ik daar grond in zag.
Niet dus. Wat in die onbeholpen, mijns inziens arrogante Nashville-verklaring staat, is dat iedereen welkom is in de kerk en iedereen zich geacht wordt te houden aan de geboden van God en dat de verklaarders precies weten wat dat inhoudt. Maar er staat niet in dat mensen buitengesloten gaan worden door het hebben van deze neigingen noch dat zij buitengesloten zijn van Gods genade. Wel staat er dat het gedrag zondig is, maar er is wel meer gedrag zondig in de ogen van die mensen. Wat discriminatie betreft bevinden ze zich nog niet eens op glad ijs.
Zij zijn tegen het praktizeren van homoseksualiteit en het veranderen van geslacht. Dat wisten we al. Deze verklaring heeft derhalve weinig nieuwswaarde en verandert in wezen niets voor de situatie van iedereen. Was je homoseksueel binnen de kerk, dan ben je dat nog steeds. Werd je geaccepteerd door je gemeente, dan word je dat nog steeds. Werd je niet geaccepteerd, dan zal dat ook hierna niet gebeuren. De grootste nieuwswaarde zit hem waarschijnlijk niet eens in de standpunten. De grootste nieuwswaarde van deze verklaring zit hem wat mij betreft in artikel 10, want daarin laten de verklaarders en ondertekenaars zien hoezeer zij hun eigen standpunten bindend verklaren voor anderen:
WIJ BEVESTIGEN dat het zondig is om homoseksuele onreinheid of transgenderisme goed te keuren. Wie deze wel goedkeurt wijkt fundamenteel af van de standvastigheid die van christenen verwacht mag worden en van het getuigenis waartoe zij geroepen zijn. WIJ ONTKENNEN dat de goedkeuring van homoseksuele onreinheid of transgenderisme een moreel neutrale zaak is, waarover getrouwe christenen onderling van mening mogen verschillen.
Het verschil tussen de Nashville-verklaring en de houding die ik ontmoette in DNvC is dat in de verklaring anderen de les gelezen wordt. Dit wordt in de DNvC sterk afgeraden, zie bijvoorbeeld:
'Geen nadeel berokkent het u,
indien ge uzelf onder alle anderen stelt;
groot nadeel brengt het u echter,
indien ge uzelf boven één enkel mens stelt.'
pagina 16.
In deze laatste zin kan ik mijn kritiek op de verklaring helemaal vinden: hoe kan je waarlijk getuigen van God, hoe kan je je voor God openstellen, als je dat nog niet kan voor de eerste beste medemens naast je?
Nee, Kees van der Staaij hoeft zich niet voor de Nederlandse rechter te verantwoorden. Dat is zijn kleinste zorg.